Stowa: die andere Flieger fabrikant

Als je denkt aan traditionele horloges voor piloten enk je waarschijnlijk aan IWC. De mannen en vrouwen uit Schaffhausen zijn echter niet de enige die dergelijke horloges maken. Laco en Stowa kunnen er ook wat van. Die laatste geven we in deze post een beetje liefde.

Stowa dankt haar naam aan haar oprichter, Walter Storz, die het merk in 1927 oprichtte in Hornberg. In eerste instantie produceerde Stowa keurige zakhorloges. Tot het in 1940 blueprints kreeg voor het vervaardigen van ‘observation watches’ naar specificaties van de Duitse Wehrmacht van Unitas. Dit betekent precies wat je denkt. Piloten van de Nazi’s hadden een Stowa (of een IWC of Laco) om de pols. Pijnpuntje. Al dient gezegd te worden dat de betrokken fabrikanten waarschijnlijk niet al te veel keuze hadden in de kwestie.

Na de twee wereld oorlog was er van Stowa, zoals je wellicht ook verwacht, weinig meer over. Toch begon diezelfde Walter Storz in 1945 in Rheinfelden weer met het produceren van horloges. Stowa legde zich toe tot het produceren van betaalbare horloges voor de ‘gewone man’. Op een gegeven moment verlieten zelfs horloges met een Quartz uurwerk de de fabriek. Niet gek trouwens, zelfs Patek Philippe begon op een gegeven moment met het gebruiken van Quartz. Het was een beetje een ‘sign of the times’ zoals je dat noemt. Het deed Stowa overigens geen goed. In 1996 nam Jörg Schauer de zieltogende fabrikant over. In 1997 onthuld Stowa een speciale gelimiteerde ‘Fliegeruh’ die sterk terugreep naar de historie van het merk. Het horloge was voorzien van een Unitas 6300 N uurwerk. Het wordt een beetje gezien van de terugkeer van Stowa naar de wereld van de kwalitatief hoogwaardige mechanische horloges. Tien jaar later herhaalt Stowa het kunstje en introduceert de Flieger Automatic en de Flieger Original. Eigenlijk de hoekstenen van de huidige collectie. Een paar jaar later wordt de chronograaf toegevoegd alsmede een paar ‘dress watches’.

Stowa’s collectie bestaat op dit moment uit de volgende modellen;

Antea: Een replica van een origineel Stowa ontwerp uit de jaren ’30.
Flieger: Stowa’s hedendaagse model van het ‘fliegeruhr’ ondermeer gebaseerd op het originele Beobachtungsuhren (B-Uhr) ontwerp.
Chronografen: Chronografen gebaseerd op verschillende horloges uit de collectie.
Marine: Horloges gebaseerd op ‘Marine Timers’.
Partitio: Horloges gebaseerd op de Bauhaus ontwerp taal. Simpel, minimaal en helder.
Prodiver/Seatime: Duikhorloges die met een pittige waterbestendigheid. Minimaal tot 300 meter. Met een ontwerp op basis van de Stowa Septimes van welleer.

Het huidige Stowa werkt volgens een simpele maar heldere filosofie; schön. gut. wahr. Vrij vertaal: Mooi, goed en eerlijk. Voor dat eerste onderdeel is Hartmut Esslinger verantwoordelijk. Stowa’s Jony Ive zullen we maar zeggen. Het toeval wil dat deze meneer ook een glad geschoren schedel heeft. Ze ontwerpen ook een beetje hetzelfde, form follows function. Al voegt Esslinger natuurlijk wat traditionele tierelantijnen toe waar hier ruimte voor is.

Stowa maakt haar uurwerken niet zelf. Ze maakt gebruikt van onder andere ETA en Valjoux uurwerken. Op zich natuurlijk niets mis mee. Veel fabrikanten doen dit. Punt is ook, als je een compleet ‘in-house movement’ verlangt zul je aanzien dieper in de buidel moeten tasten (of naar Seiko gaan). Wel levert Stowa opvallend gave ‘customizations’ aan de uurwerken die ze leveren. Denk hierbij aan een speciale brug over het Valjoux 7753 uurwerk, zo zie je net iets meer van het uurwerk door de glazen caseback. Gaaf, al kost deze grap je wel een dikke 300 piek. Misschien wat heftig? Tandwieltje van een gravure of je initialen voorzien? Ook geen probleem. Op het uurwerk en kast krijg je twee jaar garantie.

Flieger_Handaufzug_R_ck_800.jpg

Ook de wijzerplaten, tenminste van de Fliegers, maakt Stowa niet zelf. Deze worden gebruikt door het Duitse SCHÄTZLE & CIE. Ook hier is het lastig om bezwaar te hebben. SCHÄTZLE & CIE maakt wijzerplaten voor horlogefabrikanten die aanzienlijk hogere prijs voor een waar verlangen. Voelt als waar voor je geld. Strak gedaan.

The printing is precisely done against a beautiful matte black base, and the lume is meticulously and generously applied (the C3 Superluminova means your Flieger can double for a night light). For a watch as simple as this, the devil is in the details.
-WornandWound

Die kleine ‘customizations’ biedt Stowa overigens ook op haar kasten. Gravures of extra’s die refereren aan Stowa’s verleden behoren allemaal tot de mogelijkheden.

Voorbeelden van de kwaliteit die Stowa levert zit vaak in de details. De blauwe wijzers bijvoorbeeld. Veel fabrikanten van (relatief) betaalbare horloges geven hun wijzers deze karakteristieke kleur door ze te verven. Niet de bedoeling, deze kleur dient verkregen te worden voor het staat van de wijzers te verhitten. Dat is, op z’n zachts gezegd, nogal een precies werkje. Een prijzig werkje dus en vaak geserveerd voor de hogere segmenten in de markt. Stowa doet dit wel. Gelukkig maar want je ziet het verschil. Ze ‘vangen’ het licht beter en schitteren zo je wilt.

We hebben het een paar keer gehad over duurdere horloges. Daarmee impliceren we onbewust dat Stowa horloges in de betaalbare categorie vallen. Dat is natuurlijk relatief en tegelijkertijd waar en niet waar. De meest betaalbare Flieger die Stowa maakt kost je net geen 900 piek. Voor een Chrono Flieger die je met de hand opwindt ben je al snel meer dan 2000 piek kwijt. Daarmee kun je in principe ook een simpele IWC Flieger kopen. Feitelijk natuurlijk niet hetzelfde maar stiekem is iedereen vatbaar voor een prettige merknaam toch? Aan de andere kant, die 2000 piek geeft je een horloge waar IWC meer dan het dubbele voor vraagt.